TETRA NEDİR?

 1-       TETRA Nedir?

 

TETRA profesyonel telsiz kullanıcıları için ETSI (Avrupa Telekomünikasyon Standartları Enstitüsü) tarafından geliştirilmiş sayısal telsiz standardıdır. TETRA, TErrestral Trunk RAdio (Karasal Trunk Telsiz) kelimelerinin kısaltmasından oluşturulmuş bir isimdir.

 

2-       TETRA bir firmaya ait ürün adı mıdır?

 

TETRA tüm üretici ve ürün geliştiricilere açık ortak standardın adıdır. Nasıl GSM standardı ve teknolojisini kullanan bir çok firma birbiriyle uyumlu ürünler geliştiriyorsa, TETRA standardı da tüm üretici ve ürün geliştiricilere açık bir standarttır.

 

3-       Açık standart ne demektir?

 

Açık standartlar çok sayıda kuruluş ve firmanın üye olduğu ve desteklediği kurum ve enstitüler tarafından herkesin bilgisine açık olarak geliştirilen standartlardır. Açık standartlar sayesinde tüm üreticiler birbiriyle uyumlu ürünler geliştirirler. Farklı kuruluşların açık standart üzerine geliştirdiği ve pazarladığı ürünler sayesinde kullanıcılar istedikleri ürünü en uygun fiyata alma olanağına sahiptir. Firmalar arasındaki rekabet hem ürünlerin geliştirilmesine hem de ucuzlamasına olanak sağlar.

 

4-       TETRA standardını hangi kurum geliştirmiştir?

 

TETRA standardı da GSM standardı gibi ETSI (Avrupa Telekomünikasyon Standartları Enstitüsü) tarafından geliştirilmiştir.

 

5-       TETRA standardının oluşturulmasında hangi ihtiyaçlardan yola çıkılmıştır?

 

TETRA standardı oluşturulmadan önce kullanılan konvansiyonel analog telsiz sistemleri farklı üreticilerin geliştirdiği farklı teknolojilere sahipti.  Analog trunk sistemlerinde kullanılan MPT1327 standardı nispeten daha fazla sayıda üretici tarafından desteklense de TETRA standardından önce telsiz sistemleri için açık bir standart oluşturulmamıştı. Haberleşme sistemlerinde analog teknolojinin yerini sayısal teknololojilerin alması ve çok sayıda üretici firmanın desteklediği birbiriyle uyumlu sistemlere duyulan ihtiyaç, TETRA standardının geliştirilmesinde çıkış noktası olmuştur. Ayrıca Avrupa Birliği'nin, farklı ülkelerde kullanılan birbiriyle uyumsuz teknolojiler yerine tüm üye ülkelerde kullanılabilecek uyumlu teknolojilerin geliştirilmesini desteklemesi de TETRA standardının oluşturulmasında önemli olmuştur.

 

6-       GSM gibi hem tekonolojik hem de yaygınlık olarak büyük başarı kazanmış mobil haberleşme sistemleri varken ayrıca TETRA standardına neden ihtiyaç duyulmuştur?

 

Hem GSM hem de TETRA benzer teknikleri kullanan hücresel sistemler olduğu halde ikisi arasında bazı temel farklılıklar vardır. Öncelikle GSM bireysel kullanım için geliştirilmiş bir standarttır. TETRA ise profesyonel kullanıcılar için geliştirilmiştir.

 

7-       TETRA kullanıcıları kimlerdir?

 

TETRA standardı profesyonel kullanıcılar için geliştirilmiş bir telsiz sistemidir. Profesyonel kullanıcılar; polis, jandarma, itfaiye, ambulans, sivil savunma, kurtarma, sağlık  gibi kamu emniyeti ve sağlığı kuruluşları ile ticari olarak hizmet veren kurum ve firmalardır.

 

8-       GSM şebekeleri çok yaygın olarak kurulmuş ve kullanılıyorken profesyonel kullanıcılar için de bu şebekeler üzerinden hizmet verilebilir mi?

 

GSM standardının geliştirilerek mevcut ticari GSM şebekeleri üzerinden profesyonel kullanıcılara da hizmet verilmesi  amacıyla bazı çalışmalar yapılmışsa da  GSM teknolojisinin teknik özellikleri ve bu özelliklerin profesyonel telsiz kullanıcıları için yetersiz kalması nedeniyle bu çalışmalar çok sınırlı kalmıştır.

 

9-       TETRA'nın GSM'den temel farklılıkları ve üstünlükleri nelerdir?

 

Farklı kullacı ihtiyaçları için geliştirilmiş 2 ayrı standart olarak TETRA ve GSM arasında şu temel farklılıklar vardır;

a-    GSM haberleşmesi bireysel çağrı şeklinde yapılırken telsiz haberleşmesinde ağırlıklı olarak grup çağrılar kullanılır. TETRA, kullanıcılara gelişmiş grup çağrı servisleri sunar. TETRA sisteminde hem bireysel hem de farklı tiplerde grup çağrı yapılabilir.

b-    TETRA ile GSM'de kullanılan tüm çağrı ve mesaj servisleri bulunurken, bunlara ek olarak yoğun haberleşme trafiğinde şebekenin kilitlenmesini önleyen öncelik ve yetkilendirme özellikleri bulunmaktadır. 

c-    GSM'de çağrı kurma süresi ortalama 6 saniye iken TETRA'da çağrı kurma süresi 0.3 saniyedir. Bu süre özellikle  emniyet teşkilatları için çok önemlidir.

d-    Kripto özelliği ile TETRA üzerinden yapılan tüm haberleşme şebeke dışından dinlenemeyecek şekilde şifrelenmiş olarak aktarılır. Ülkeler ve kurumlar kendilerine özel şifreleme teknikleri kullanarak haberleşme güvenliklerini emniyet altına alırlar.

e-    TETRA sisteminde, Haberleşme Kontrol Merkezleri sayesinde tüm haberleşme bir merkezden izlenebilir, istendiğinde kullanıcılara ve çağrılara merkezden müdahale edilebilir. İstenen sayıda kurulabilen kontrol merkezleri özel durumlarda tek merkezden tüm şebekeyi yönetebilir. Ayrıca kontrol merkezi ile çalınan telsizler haberleşmeye kapatılabilir, istendiğinde çağrılar kesilebilir, gizli dinleme yada ortam dinlemesi yapılabilir.

 

10-    Halen yaygın olarak kullanılan konvansiyonel analog sistemlere göre TETRA ne gibi yeni özellikler sunmaktadır?

 

Halen ülkemizde de ağırlıklı olarak kullanılan konvansiyonel analog sistemler ile TETRA arasında önemli farklılıklar vardır.

a-    TETRA sisteminin en önemli özelliği aynı coğrafi bölge içinde çok sayıda kullanıcıya aynı altyapı üzerinden servis vermesidir. Konvansiyonel sistemlerde her kuruluş kendine ait bir altyapı ve kendine özel bir şebekeyi kullanırken TETRA sisteminde tüm coğrafi bölge için tek bir şebeke altyapısı kullanılır. Kuruluşlar bu altyapı üzerinde kendilerine ait bir sanal şebekeyi kullanırlar. Başka kuruluşların kesinlikle dinleyemediği ve müdahale edemediği bu sanal şebekeler üzerinden kendi haberleşmelerini yürütürken istediklerinde işbirliği için aynı TETRA altyapısını kullanan diğer kuruluşlar ile de haberleşme yapabilirler. Bu şekliyle TETRA şebekeleri frekansların verimli kullanılmasına, farklı kuruluşların daha düşük bütçeyle çok geniş kapsama alanına ve gelişmiş özelliklere sahip sistemleri kullanmasına  imkan tanır.

b-    Analog sistemler kullanıcılara kısıtlı özellikler sunarken TETRA gibi sayısal sistemler kullanıcılara bir çok gelişmiş özellikler sunar. Analog sistemlerde ağırlıklı olarak donanıma dayalı yenilik  ve değişiklikler yapılırken sayısal sistemlerde tüm yenilikler yazılımlar sayesinde yapılır. Sayısal sistemler özellikle çok gelişmiş veri iletişim özelliklerine sahiptir.

c-    Analog sistemlerde kullanıcılara sunulan kanal sayısı kısıtlıdır ve kullanıcı sayısı artarken çok geniş frekans bandına ihtiyaç duyulur. TETRA sisteminde frekans verimliliği çok yüksektir. Analog bir sistemde onlarca kanal bulunurken ve her kanal ancak bir kullanıcıya tahsis edilirken TETRA'da daha dar bir frekans bandında yüzlerce konuşma aynı anda yapılabilir.

d-    TETRA sisteminde kriptolama gibi analog sistemlere göre çok gelişmiş güvenlik özellikleri vardır. 

 

11-    TETRA sisteminde hangi ses servisleri vardır?

 

TETRA sisteminde çağrılar hem GSM ve PTT hatlarında olduğu gibi aynı anda karşılıklı (full duplex) hem de telsiz sistemlerinde olduğu gibi karşılıklı (semiduplex) yapılabilir. TETRA kullanıcıları istediklerinde GSM ve PTT numaraları ile de görüşme yapabilirler. TETRA'da çağrı servisleri 3 ana gruba ayrılır;

a-    Bireysel çağrı; 2 kullanıcı arasında yapılan ve diğer kullanıcıların dinleyemediği çağrılardır.

b-    Grup çağrı; 2'den fazla kullanıcının yaptığı ve o grup içindeki tüm kullanıcıların duyabildiği  çağrıdır.

c-    Acil çağrı; kullanıcının terminal üzerinde tek tuş ile daha önce belirlenen bir numara veya merkeze yaptığı en yetkili çağrıdır.